Analiza cyklu życia produktu (LCA) i raportowanie ESG w wyrobach medycznych.

Analiza cyklu życia produktu (LCA) i raportowanie ESG w wyrobach medycznych.

Streszcze­nie:

LCA (Life Cycle Assess­ment) to anal­iza cyk­lu życia pro­duk­tu, która umożli­wia rzetel­ną ocenę wpły­wu wyrobów medy­cznych na środowisko – od pozyska­nia surow­ców, przez pro­dukcję i trans­port, aż po utyl­iza­cję. Pro­du­cen­ci tworzą­cy rozbu­dowane raporty LCA zgodne z ISO 14040/44 zysku­ją przewagę konkuren­cyjną dzię­ki trans­par­ent­noś­ci i dostar­cza­niu wiary­god­nych danych. Szpi­tale i placów­ki medy­czne, korzys­ta­jąc z takich pro­duk­tów, mogą łatwiej real­i­zować obow­iąz­ki rapor­towe w ramach ESG (CSRD) i ograniczać ryzyko green­washin­gu.

Wprowadze­nie:

Zrównoważony rozwój w ochronie zdrowia przes­ta­je być jedynie tem­atem teo­re­ty­cznych rozważań, lecz jest już wymo­giem reg­u­la­cyjnym i biz­ne­sowym. Dyrek­ty­wa CSRD wprowadza obow­iązek rapor­towa­nia ESG, a to oznacza, że placów­ki medy­czne muszą posi­adać szczegółowe dane o wpły­wie środowiskowym nie tylko swo­jej dzi­ałal­noś­ci, ale i tym wynika­ją­cym z łańcucha dostaw. W tym kon­tekś­cie LCA –sta­je się kluc­zowym narzędziem zarówno dla pro­du­cen­tów, jak i szpi­tali, które chcą dzi­ałać odpowiedzial­nie i zgod­nie z europe­jski­mi reg­u­lac­ja­mi.

Czy produkty medyczne z certyfikatem LCA są lepsze i bardziej ekologiczne?

LCA (Life Cycle Assess­ment – anal­iza cyk­lu życia pro­duk­tu) to narzędzie pozwala­jące ocenić wpływ wyrobu na środowisko od momen­tu pozyska­nia surow­ców, przez pro­dukcję i trans­port, aż po utyl­iza­cję. W przy­pad­ku wyrobów jed­no­ra­zowych, takich jak np. rękaw­ice medy­czne, posi­adanie cer­ty­fikatu LCA świad­czy o wyższej świado­moś­ci i trans­par­ent­noś­ci pro­du­cen­ta, ponieważ:

· doku­men­tu­je real­ny wpływ pro­duk­tu na środowisko,

· ukazu­je dzi­ała­nia ogranicza­jące emisję CO₂, zuży­cie wody i energii,

· ułatwia klien­tom porów­nanie pro­duk­tów pod kątem ekologii i zrównoważonego roz­wo­ju.

Pro­du­cent inwes­t­u­ją­cy w LCA zazwyczaj dzi­ała zgod­nie z najwyższy­mi stan­dar­d­a­mi jakoś­ciowy­mi i środowiskowy­mi, co budu­je zau­fanie w całym łańcuchu dostaw.

Czy LCA pozwala odróżnić producentów wysokiej jakości od tańszych, np. chińskich?

Część pro­du­cen­tów z Chin deklaru­je nis­ki ślad węglowy, jed­nak ich raporty częs­to obe­j­mu­ją jedynie frag­ment pro­ce­su (np. niek­tóre ele­men­ty cyk­lu pro­duk­cyjnego w fab­ryce), pomi­ja­jąc Np. sposób pozyski­wa­nia energii. Takie prak­ty­ki prowadzą do zjawiska green­washin­gu – przed­staw­ia­nia pro­duk­tu jako bardziej eko­log­icznego niż jest w rzeczy­wis­toś­ci. Proste zestaw­ie­nie fak­tu, że głównym źródłem energii do pro­dukcji ręk­waw­ic w Chi­nach jest węgiel, pod­czas gdy np. w Malezji jest to znacznie bardziej eko­log­iczny gaz ziem­ny, a w Taj­landii częs­to odnaw­ial­na bio­masa pod­da­je jeszcze bardziej w wąt­pli­wość rzetel­ność chińs­kich raportów LCA.

Pełny raport LCA, przy­go­towany zgod­nie z nor­ma­mi ISO 14040/44, obe­j­mu­je wszys­tkie etapy cyk­lu życia i pozwala na rzetelne porów­na­nia. Dlat­ego właśnie pro­du­cen­ci posi­ada­ją­cy cer­ty­fikowany sys­tem zarządza­nia środowiskowego, przy­go­towu­ją­cy rzetelne raporty LCA zysku­ją przewagę konkuren­cyjną nad tymi, którzy opier­a­ją się jedynie na niepełnych deklarac­jach.

Jak LCA wspiera raportowanie ESG w ochronie zdrowia?

Dyrek­ty­wa CSRD, wdrażana w Polsce od 2024 r., wprowadza obow­iązek rapor­towa­nia ESG (Envi­ron­men­tal, Social, Gov­er­nance) dla coraz szer­szej grupy firm i insty­tucji. Dla szpi­tali i placówek medy­cznych oznacza to konieczność:

· rapor­towa­nia emisji gazów cieplar­ni­anych,

· doku­men­towa­nia zuży­cia energii, wody i odpadów,

· uwzględ­ni­a­nia wpły­wu zakupów wielu pro­duk­tów i wyrobów medy­cznych (np. rękaw­ic, odzieży jed­no­ra­zowej) na ślad środowiskowy.

Pro­du­cent, który dostar­cza wyro­by z LCA, daje szpi­talom real­ną przewagę:

· umożli­wia łatwe i wiary­godne oblicze­nie śladu środowiskowego,

· przy­go­towanie rapor­tu ESG jest ułatwione,

· wspar­cie placów­ki w real­iza­cji celów zrównoważonego roz­wo­ju i poli­ty­ki „zielonych zamówień pub­licznych”.

Brak LCA zmusza szpi­tale do korzys­ta­nia z ogól­nych wskaźników emisyjnych, co obniża pre­cyzję i wiary­god­ność rapor­towa­nia.

Jak unikać „Greenwashingu” i fałszywych deklaracji?

Aby zapo­b­ie­gać sytu­acjom, w których pro­du­cen­ci przed­staw­ia­ją wybiór­cze dane jako dowód „niskiego śladu węglowego”, warto:

· wyma­gać pełnych raportów LCA zgod­nych z ISO 14040/44,

· prefer­ować pro­duk­ty cer­ty­fikowane przez uznane orga­ni­za­c­je jak WRAP lub ECOVADIS,

· uwzględ­ni­ać kry­te­ria środowiskowe w prze­tar­gach i zamówieni­ach pub­licznych.

Podsumowanie:

LCA to narzędzie, które pozwala rzetel­nie ocenić wpływ wyrobu medy­cznego na środowisko. Jest coraz ważniejsze dla szpi­tali i placówek medy­cznych, ponieważ dostar­cza danych niezbęd­nych do rapor­towa­nia ESG. Pro­du­cen­ci z LCA zysku­ją przewagę konkuren­cyjną dzię­ki trans­par­ent­noś­ci i zgod­noś­ci z europe­jski­mi reg­u­lac­ja­mi, pod­czas gdy deklarac­je bez pełnej metodologii częs­to są green­washingiem. W prak­tyce LCA win­no stać się strate­gicznym ele­mentem wyboru dostaw­cy w ochronie zdrowia, wspier­a­jąc zarówno pro­du­cen­tów, jak i szpi­tale w real­iza­cji celów zrównoważonego roz­wo­ju.

Słowa kluczowe:

LCA, Life Cycle Assess­ment, ESG w ochronie zdrowia, rapor­towanie ESG, CSRD, wyro­by medy­czne, rękaw­ice medy­czne, ślad węglowy, green­wash­ing, EPD, ISO 14040, ISO 14044, ISO 14025, zamówienia pub­liczne, zrównoważony rozwój w medy­cynie, Scope 3, łańcuch dostaw.

Bibliography:

1. ISO 14040:2006 – Life cycle assess­ment: Prin­ci­ples and frame­work. Inter­na­tion­al Orga­ni­za­tion for Stan­dard­iza­tion. ISO

2. ISO 14044:2006 – Life cycle assess­ment: Require­ments and guide­lines. (omówie­nie i zakres). help.covetool.com+1

3. ISO 14025 – Type III envi­ron­men­tal dec­la­ra­tions (EPD) – Zasady i pro­ce­dury; Inter­na­tion­al EPD® Sys­tem – „All about EPDs”. environdec.com

4. UL – Envi­ron­men­tal Prod­uct Dec­la­ra­tion Cer­ti­fi­ca­tion (rola PCR i wery­fikacji stroną trze­cią). UL Solu­tions

5. Przykład­owa EPD zgod­na z ISO 14025 / EN 15804 (for­mat i zakres). info.nsf.org

Reg­u­lac­je i wyty­czne ESG/CSRD

6. Dyrek­ty­wa (UE) 2022/2464 – CSRD – ofic­jal­ny tekst na EUR-Lex. EUR-Lex

7. Komis­ja Europe­js­ka – akty wykon­aw­cze i dele­gowane do CSRD. Finance

LCA rękawic i wyrobów jednorazowych

8. Wang A., et al. (2024). Assess­ing the Impact of Dis­pos­able Nitrile Gloves Used in Research Lab­o­ra­to­ries: a cra­dle-to-grave LCA. Uni­ver­si­ty of British Colum­bia. (PDF). sustain.ubc.ca

9. Jamal H., et al. (2021). Non-ster­ile exam­i­na­tion gloves and ster­ile sur­gi­cal gloves: LCA com­par­i­son. PubMed record. PubMed

10. Patra­woot S., et al. (2021). Envi­ron­men­tal impacts of exam­i­na­tion gloves made of nat­ur­al rub­ber and nitrile. Wiley. 4spepublications.onlinelibrary.wiley.com

LCA w ochronie zdrowia – porów­na­nia „sin­gle-use vs reusable”

11. Keil M., et al. (2022). The impact of switch­ing from sin­gle-use to reusable prod­ucts in health­care: a sys­tem­at­ic review of cra­dle-to-grave LCAs. (PMC). PMC

12. Voz­zo­la E., et al. (2018). LCA of reusable vs dis­pos­able iso­la­tion gowns. Amer­i­can Jour­nal of Infec­tion Con­trol. ajicjournal.org

13. Lei­den A., et al. (2020). LCA of dis­pos­able vs reusable sur­gi­cal instru­ment sets. Resources, Con­ser­va­tion & Recy­cling. Sci­enceDi­rect

14. Boberg L., et al. (2022). Envi­ron­men­tal impact of sin­gle-use, mixed and reusable tro­car sys­tems: LCA. PLOS ONE. (PDF). PLOS

15. Cohen E.S., et al. (2023). LCA of reusable vs sin­gle-use sur­gi­cal head cov­ers. JAMA Surgery. JAMA Net­work

16. Thöne M., et al. (2024). Com­par­a­tive LCA of sin­gle-use vs reusable flex­i­ble uretero­scopes. Inter­na­tion­al Urol­o­gy and Nephrol­o­gy. Springer­Link

Ślad środowiskowy sys­te­mu ochrony zdrowia i Scope 3

17. Ten­ni­son I., et al. (2021). Car­bon foot­print of the NHS in Eng­land (udzi­ał emisji łańcucha dostaw). (PMC). PMC

18. Keil M., et al. (2024). Car­bon foot­print of health­care sys­tems: a sys­tem­at­ic review. (PMC). PMC

19. Mirow J., et al. (2024). Green health: how to decar­bonise glob­al health­care sys­tems – udzi­ał Scope 3. Sus­tain­able Earth Reviews. Bio­Med Cen­tral

20. HCWH Europe (2022). Design­ing a net zero roadmap for health­care – znacze­nie danych dla Scope 3. (PDF). europe.noharm.org

21. NHS Eng­land / Green­er NHS – Net zero sup­pli­er roadmap i wyma­gania zakupowe (rola danych środowiskowych od dostaw­ców). NHS Anglia+1